?> JIOGRAFIA STANDARD FIVE EXAMS SERIES
JIOGRAFIA STANDARD FIVE EXAMS SERIES

Jina La Mwanafunzi: _______________________________________
 Jina La Shule: ___________________________________________

JAMUHURI YA MUUNGANO WA TANZANIA, OFISI YA WAZIRI MKUU TAWALA ZA MIKOA NA SERIKALI ZA MITAA

MTIHANI WA MUHULA WA KWANZA DARASA LA TANO 2026

SOMO: JIOGRAFIA NA MAZINGIRA

 SEHEMU A: JIOGRAFIA NA MAZINGIRA (Alama26)

1. Kwa kila kipengele (i) – (xv), chagua herufi ya jibu sahihi kisha iandike herufi ya jibu sahihi katika kisanduku ulichopewa:

i. Kati ya hizi zifuatazo ipi si rasilimali asili katika miradi ya kilimo cha mboga mboga?

A) Ardhi B) Maji C) kazi D) Mbegu E) madini 

ii. Ni kipi kinachowezesha ukuaji halisi wa mazao ya mboga?

A) Pesa B) Mashine C) Mbegu D) Kazi E) Maghala ya kuhifadhia 

iii. Jamii ya Tanzania inataka kuendeleza chanzo cha mapato endelevu kutoka msituni. Shughuli ipi ya msitu itasaidia huku ikihifadhi mazingira?

A) Kukata miti ya mbao kwa kipimo B) Ufugaji wa nyuki msituni C) Kubadili msitu kuwa shamba D) Kuchimba madini msituni E) Kutumia msitu kwa kukusanya kuni pasipo kupanda miti mingine 

iv. Mamlaka ya hifadhi za Taifa (TANAPA) inahitaji kuchukua hatua itakayolinda vyema wanyama wakubwa watano. Je ni hatua ipi inayofaa zaidi?

A) Kuweka vikwazo vikali vya ujangili na ulinzi wa makazi B) Kupanua maeneo ya utalii C) Kupunguza eneo la hifadhi D) Kuwahamisha wanyama wakubwa kwenda kwenye mashamba binafsi E) Kupunguza ulinzi katika eneo la hifadhi

v. Baadhi ya watoto wana tabia ya kuharibu na kuchafua vyanzo vya maji. Ni athari zipi zitatokea kutokana na vitendo hivyo?

A) Ongezeko la samaki B) Ongezeko la maji C) Kuenea kwa magonjwa D) Kusafisha maji E) Kutibu maji 

vi. Bwana Njate alipanda Mlima Kilimajaro na kufika kileleni baada ya siku tatu. Je, aliona nini katika kilele cha mlima? 

A) Bahari na bwawa B) Saruji iliyotengenezwa na binadamu C) Mawe ya nyumba pekee D) Barafu E) Mkusanyiko wa matope

2. Jibu swali kipengele cha (i) – (v) Kwa kuoanisha maeneo yanayopatikana hifadhi za Taifa zinazopatikana Tanzania katika SAFU A na majina ya hifadhi hizo katika SAFU B na uandike herufi ya jibu sahihi katika mabano uliyopewa

SAFU A

Jibu

SAFU B

i. Kaskazini-magharibi (Mara, Arusha, Simiyu)

( )

A. Serengeti

B. Tarangire

C. Kondoa Irangi

D. Lake Manyara

E. Ngorongoro

F. Ruaha

G. Gombe

ii. Kaskazini (Manyara, Arusha, Dodoma?

( )

iii. Kaskazini ( Arusha and Manyara)

( )

iv. Kusini magharibi (Iringa and Mbeya)

( )



3. i. Dhahabu ina mchango gani katika uchumi wa Tanzania?

a).____________________________________________________________

b).______________________________________________________________ 

ii. Tanzania pia ina rasilimali mbadala nyingi. Taja rasilimali mbadala mbili.

a)._____________________________________________

b).________________________________________________ 

iii. Ili kukuza sekta ya uchumi wa bluu, ni matumizi gani endelevu ya rasilimali tunapaswa kuzingatia?

(a)____________________________________

(b)_______________________________________

4. Chunguza ramani ifuatayo kisha jibu swali (a) – (e) kwa kuandika jibu sahihi katika nafasi zilizo wazi

RAMANI YA KATA YA MSANGALALE 

  image 

 

 Maswali:

a) Kuna milima mingapi katika ramani hapo juu?

____________________________________________________

b) Taja vitu viwili vilivyotengenezwa na binadamu

i) __________________________________________________ 

ii) __________________________________________________

c) Msikiti upo uelekeo gani kutokea kanisani?

____________________________________________________________

d) Kuna madaraja mangapi kwenye ramani hapo juu?

_____________________________________________________________

e) Alama gani kwenye ramani inawakilisha mlima? Ichore

______________________________________________________________

SEHEMU B SANAA NA MICHEZO ( Alama 24 )

5. Chagua herufi ya jibu sahihi.

i .Vifuatavyo ni vifaa vya kuchorea isipokuwa ? ____________

A) kifutio B) Maji C) Penseli D) Meza na kiti 

ii. Ni aina gani za Sanaa za maonesho ambayo ni maarufu kwa Watoto wa shule? ____________

A) Ngonjera B)Muziki C) Majigambo D) Ufinyanzi 

iii. Je mavazi ya waigizaji kwenye Sanaa za maonesho huitwaje? ____________

A) Maleba B) Mapambo C) makunzi D) nguo 

iv.__________Ni kitendo cha kufuatisha kitu au jambo la mwingine?

A) Kuomba B) Kuigiza C) Ukimbia D) Kuruka

6. Oanisha maneno au sentensi katika Orodha A na Orodha B kisha andika jibu sahihi.

NA.

ORODHA A

JIBU

ORODHA B

I

Kayamba


A).Ala za kugonga

B).Kikombe

C).Kayamba

D).Filimbi

E).Mchezo wa asili ambao huchezwa na watu wawili kwa kutumia kete

F).Mchezo wa mpira ambao huchezwa kwa mikono

G).Ala za kutikisa

Ii

Ngoma


Iii

Bao


Iv

Ala ya kupuliza


V

Rede


7.Jaza nafasi zilizoachwa wazi

(a) onesha mambo makuu mawili ya kuzingatia katika uigizaji wa vitendo na sauti  

i ________________________________________ ii.________________________________________

8.Watoto wanaoonekana kwenye kielelezo hapo chini ni waigizaji na wanajiandaa kwa shughuli ya kuigiza.

image 

Maswali

i. Je, kwa jina la kisanii watu wanaofanya sanaa ya maonesho wanaitwaje?

______________________________________________________________

ii. Mchezo huo unaitwajwe? ________________________________________

iii. Je, mavazi waliyovaa watu hao yanaitwaje? _________________________________ 

iv. Taja idadi ya watu wanaoonekana kwenye mchezo huo_________________________

LEARNINGHUBTZ.CO.TZJIOGRAFIA STANDARD FIVE EXAM SERIES 142

OFISI YA WAZIRI MKUU TAWALA ZA MIKOA NA SERIKALI ZA MITAA

MTIHANI WA NUSU MUHULA MACHI-2026

JEOGRAFIA NA MAZINGIRA DARASA LA V

MUDA : SAA 1:30

MAELEKEZO

  1. Karatasi hii ila sehemu A, B na C Zenye jumla ya maswali saba (7) (yenye vipengele thelathini na tano).
  2. Jibu maswali yote
  3. Soma maelekezo yote kwa kila swali uliyopewa.
  4. Andika namba yako ya mtihani sehemu inayotakiwa.
  5. Tumia kalamu wenye wino wa bluu au mweusi kujibia maswali yote 1-7.
  6. Vifaa vya mawasiliano na vitu visivyoruhusiwa havitakiwi katika chumba cha mtihani

SEHEMU A (Alama 20)

Jibu maswali yote katika sehemu hii.

Kwa kila kipengee (i) – (x), chagua jibu sahihi kutoka mbadala zilizotolewa na andika herufi yake katika kisanduku kilichotolewa.

(i) Rasilimali ni nini?

  1. Vitu vinavyofanya maisha yetu yawe rahisi na vinatusaidia kufikia malengo
  2. Fedha na mashine tu
  3. Watu na ujuzi tu
  4. Wanyama na mimea tu
  5. Vitu tunavyotupa

(ii) Kipi kati ya yafuatayo ni rasilimali ya asili?

  1. Majengo
  2. Fedha
  3. Misitu
  4. Magari
  5. Vitabu

(iii) Rasilimali zinazoweza kujazwa (renewable) ni zile zinazoweza:

  1. Kutotumika tena kamwe
  2. Kujitokeza upya kwa muda mfupi baada ya kutumika
  3. Kupatikana Tanzania tu
  4. Kutengenezwa na binadamu
  5. Kutoweka milele

(iv) Ni mfano gani wa rasilimali isiyoweza kujazwa (non-renewable)?

  1. Maji
  2. Mwanga wa jua
  3. Mafuta
  4. Hewa
  5. Misitu

(v) Mtawanyiko wa idadi ya watu (population distribution) unahusu:

  1. Jinsi watu wanavyosambaa katika maeneo kama nchi au vijiji
  2. Idadi ya watu nchini tu
  3. Jinsi wanyama wanavyoishi misituni
  4. Aina za nyumba watu wanazojenga
  5. Jinsi fedha zinavyogawanywa

(vi) Aina gani ya mtawanyiko wa idadi ya watu ina watu wengi wamejikita katika eneo moja?

  1. Chache (sparse)
  2. Sare (uniform)
  3. Vikundi (clustered)
  4. Nasibu (random)
  5. Sawasawa (even)

(vii) Sababu inayoathiri mtawanyiko wa idadi ya watu ni:

  1. Rangi ya nyumba
  2. Upatikanaji wa maji na ardhi yenye rutuba
  3. Idadi ya shule tu
  4. Aina ya chakula kinacholiwa
  5. Ukubwa wa magari

(viii) Rasilimali za asili zinachangia maendeleo kwa:

  1. Kutoa malighafi kwa ukuaji wa uchumi
  2. Kuwafanya watu wavivu
  3. Kusababisha matatizo tu
  4. Kupunguza idadi ya watu
  5. Kuzuia biashara

(ix) Athari ya mtawanyiko wa idadi ya watu kwa mazingira inaweza kuwa:

  1. Kuongezeka kwa uhifadhi
  2. Matumizi makubwa ya rasilimali na kusababisha uharibifu
  3. Hakuna mabadiliko kabisa
  4. Wanyama wachache
  5. Majengo mengi tu

(x) Ni rasilimali gani ya asili inayopatikana sehemu nyingi za Tanzania, kama maziwa na mito?

  1. Dhahabu
  2. Maji
  3. Almasi
  4. Makaa ya mawe
  5. Gesi

2. Linganisha aina za rasilimali za asili katika ORODHA A na mifano yake katika ORODHA B kwa kuandika herufi ya jibu sahihi kando ya namba ya kipengee kwenye jedwali lililotolewa.

ORODHA A MAJIBU ORODHA B
(i) Rasilimali zinazoweza kurejeshwa.
  1. Ujuzi na wafanyakazi
  2. Fedha na mashine
  3. Misitu na maji
  4. Mafuta na madini
  5. Wanyama kama tembo Tanzania
  6. Majengo na barabara
  7. Hewa na mwanga wa jua
(ii) Rasilimali zisizoweza kurejeshwa.
(iii) Rasilimali watu.
(iv) Rasilimali za mtaji
(v) Wanyamapori kama rasilimali ya asili

SEHEMU B (Alama 20)

Jibu maswali yote katika sehemu hii.

3. Jaza nafasi tupu kwa maneno sahihi kutoka kisanduku kilichotolewa.

vikundi , chache, sare, ardhi, madini, maendeleo, mazingira, mtawanyiko wa idadi ya watu, rasilimali za asili, uhifadhi

(i) ________ ni vitu vinavyopatikana katika asili kama maji na misitu ambavyo binadamu hutumia.

(ii) Jinsi watu wanavyosambaa katika maeneo inaitwa ________.

(iii) Katika mtawanyiko wa idadi ya watu wa ________, watu wamesambaa sawasawa.

(iv) Sababu ya kijiografia inayoathiri mtawanyiko wa watu ni upatikanaji wa ________ yenye rutuba.

(v) Mtawanyiko wa idadi ya watu unaweza kusababisha matumizi makubwa ya rasilimali na kuharibu ________.

4. Andika KWELI kama taarifa ni sahihi au SI KWELI kama si sahihi.

(i) Rasilimali za asili zinajumuisha vitu vilivyotengenezwa na binadamu tu. ________

(ii) Tanzania ina rasilimali za asili kama maziwa, mito na wanyamapori. ________

(iii) Mtawanyiko mdogo (sparse) wa idadi ya watu unamaanisha watu wanaishi karibu pamoja. ________

(iv) Kuongezeka kwa idadi ya watu kunaweza kusababisha mahitaji makubwa ya rasilimali za asili. ________

(v) Mtawanyiko sare wa idadi ya watu mara nyingi hupatikana katika maeneo ya kilimo. ________

5. Eleza kwa ufupi istilahi zifuatazo:

  1. Mtawanyiko wa idadi ya watu
  2. Rasilimali zinazoweza kujazwa
  3. Rasilimali zisizoweza kujazwa
  4. Athari za mtawanyiko wa idadi ya watu kwa mazingira

6. Orodhesha aina mbili za mtawanyiko wa idadi ya watu na sababu mbili zinazoathiri.

Aina:

(i) ______________________________

(ii) ______________________________

Sababu:

(i) ______________________________

(ii) ______________________________

SEHEMU C (Alama 10)

Jibu maswali yote katika sehemu hii.

7. Eleza umuhimu wa rasilimali za asili kwa maendeleo ya Tanzania. Toa hoja mbili.

(i) ______________________________

(ii) ______________________________

8. Eleza njia mbili ambazo mtawanyiko wa idadi ya watu unahusiana na matumizi ya rasilimali za asili.

(i) ______________________________

(ii) ______________________________

LEARNINGHUBTZ.CO.TZJIOGRAFIA STANDARD FIVE EXAM SERIES 134

Download Learning
Hub App

For Call,Sms&WhatsApp: 255769929722 / 255754805256