?> HISTORIA STANDARD FIVE EXAMS SERIES
HISTORIA STANDARD FIVE EXAMS SERIES

Jina La Mwanafunzi: _____________________________________
Jina La Shule:_____________________________________

 JAMHURI YA MUUNGANO WA TANZANIA, OFISI YA WAZIRI MKUU -TAWALA ZA MIKOA NA SERIKALI ZA MITAA 

 MTIHANI WA MUHULA WA KWANZA DARASA LA TANO

HISTORIA YA TANZANIA NA MAADILI

Muda: saa 1:30 MEI 2026

 SEHEMU A (Alama 20) 

i. Kupendana huleta amani na kuwajali watu wengine pia,Ni kitendo gani kati ya vifuatavyo sio sahihi kuwatendea wenzetu? 

A. kuwasaidia B. Kushauriana nao C. Kuaminiana D. kuwadhulumu E. kushirikiana ( )

ii. Hapo kale Nchi nyingi za kiafrika zilitawaliwa na mataifa ya kigeni,Je, Hali ya nchi moja kuitawala nchi nyingine kisiasa, kiuchumi na kiutamaduni inaitwaje? 

A. Ubepari B. Ujamaa C. ukoloni D. uzalendo E. utumwa ( ) 

iii. Viwanda vingi wakati wa ukoloni vilianzishwa hasa kwa ajili ya kuchakata nini? 

A. Mazao B. Mkonge C. Tumbaku D. Madini E. Malighafi ( ) 

iv. Ipi kati ya zifuatazo sio sekta ya uchumi wakati wa ukoloni wa waingereza? 

A. kilimo B. viwanda C. madini D. biashara E. afya ( )

v. Kiongozi aliyeongoza jamii ya wahehe kupambana na uvamizi wa wajerumani alikuwa nani?

A. Mkwawa B. Machemba C. Mangi Sina D. Abushiri E. Isike ( ) 

vi. Mtu aliyepewa dhamana ya kusimamia vibarua wakifanya kazi katika mashamba ya wakoloni alijulikana kama nani? A.Akida B.Jumbe C.Mnyapara D.Liwali E.Gavana ( )

vii. Sayansi na teknolojia ya asili ya kutengenezea moto iligundulika katika kipindi kipi cha zama za mawe? 

A. zama za mawe za kati B. zama za mawe za kale C. zama za mawe za mwisho D. zama za chuma E.Zama za mawe za chuma ( )

viii.Ni ngazi ipi katika uongozi wa shule huongozwa na wazazi ambao huchaguliwa na wazazi wenye watoto katika shule husika? 

A. Kamati ya shule B. Mwalimu wa Taaluma C. mwalimu wa nidhamu D. Mwalimu mkuu E. kiranja mkuu ( ) 

ix. Urithi wa historia inayohusu michoro ya mapangoni unapatikana sehemu gani kati ya hizi zifuatazo? 

A. Isimila Iringa B. Kondoa Irangi C. Bonde la Ngorongoro D. Olduvai Arusha E.Laetoli Arusha ( )

x. Mwanamama mahiri na shupavu aliyejulikana kama Litti Kidanka ambaye alionesha upinzani mkubwa dhidi ya Wajerumani alikuwa wa kabila gani kati ya haya yafuatayo? 

A. Wagogo B. Wanyeramba C. Wangoni D. Wanyaturu E. Wamasai ( )

2. Oanisha mwaka kutoka orodha A na tukio husika kutoka orodha B kwa kuandika herufi ya jibu sahihi kwenye mabano.

Orodha A

Majibu

Orodha B

i. 1890


A. Vita vya Maji Maji

B. Kuteuliwa kwa Donald Cameroon

C. Kusainiwa kwa mkataba wa Heligoland

D. Muungano wa Tanganyika na Zanzibar

E. Jina Tanganyika lilizaliwa

F. Kifo cha Abeid Amani Karume

G. Kifo cha baba wa taifa Mwl. J. K Nyerere

ii. 1964


iii. 1905 - 1907


iv. 1999


v. 1920


 3. Jaza nafasi zilizoachwa wazi kwa kuchagua jibu sahihi kutoka kwenye mabano uliyopewa.

i. Mambo ya lazima ambayo mtu hupaswa kuyatenda ili kukabiliana na mazingira yanayomzunguka huitwaje …………………………………...… (haki/wajibu)

ii. Mwaka 1954 chama cha TAA kiliitisha mkutano mkuu kujadili katiba na muundo wake, ambapo katika mkutano huo kulizaliwa chama kipya cha siasa kilichojulikana kama.....................(CCM/TANU)

iii. ………………………………........................ ni miongoni mwa athari chanya za mfumo wa elimu ya kikoloni. (Kuua lugha za asili/Kueneza lugha ya Kiswahili)

iv. Sheria na kanuni zinazoainisha jinsi nchi itakavyoendeshwa huitwa

…………………………………………. (katiba/kitabu)

v. Ujio wa ..................................ulichochea mabadiliko makubwa katika maadili ambayo ni dini ya Kiislam na biashara ya utumwa. (Wajerumani/Waarabu)

 SEHEMU B (Alama 20)

4. Umepewa ngazi 4 za uongozi katika serikali ya Wajerumani ambazo hazipo katika mpangilio sahihi. Zipange ngazi hizo kuanzia ngazi ya juu Kwenda chini kwa kuandika herufi ya jibu sahihi.

Mpangilio usio sahihi

Mpangilio sahihi

A. Gavana

i.

B. Waziri wa makoloni

ii.

C. Baraza la kumshauri Gavana

iii.

D. Liwali

iv.

E. Afisa Wilaya

v.


5. Chunguza picha ifuatayo kisha jibu maswali yanayofuata.

image 

Maswali 

i. Mnyama huyo hutumika kama alama ya Taifa, je, anaitwaje?

_____________________________________

ii. Alama hiyo ya Taifa ni kiashiria cha uwepo wa nini nchini Tanzania? 

_____________________________________

iii. Taja chombo cha usafiri kinachomilikiwa na serikali ya Tanzania ambacho picha ya mnyama huyo huwekwa kama Ishara ya kuonesha kuwa ni mali ya Tanzania 

_____________________________________

iv. Mnyama huyu hutumika kama alama ya mficho kwenye

_____________________________________

v. Taja alama za Taifa nyingine mbili (2) unazozifahamu

 A)_____________________________________

B)_____________________________________

 SEHEMU C (Alama 10)

 6.Soma kifungu cha habari kifuatacho kisha jibu maswali yanayofuata.

Uzalendo ni hali ya mtu kuwa na moyo wa kuipenda na hata kuwa tayari kuifia nchi yake.Uzalendo unajumuisha kuipenda nchi yako kwa kuithamini na kuilinda.Wanamichezo huonesha uzalendo wao pale wanapoipeperusha Bendera ya Taifa lao katika mataifa mengine sambamba na kuimba wimbo wa Taifa lao.Uzalendo hauigizwi bali ni hisia kali za mapenzi kwa nchi kutoka ndani ya moyo mwa raia mwaminifu na mtiifu. Uzalendo upo kwa kila mwananchi anayejitambua na kujithamini pia. Hata hivyo kila mmoja wetu katika nafasi yake anapaswa kuwa mzalendo. Serikali huhimiza viongozi na wananchi kuwa wazalendo na kuzingatia maslahi ya Taifa badala ya maslahi binafsi na kwa kufanya hivyo itapunguza tamaa ya kujilimbikizia mali. Kwa maana hiyo mwananchi anayeipenda Tanzania kwa dhati ya moyo wake, hataweza kushiriki vitendo vya rushwa kamwe.

 Maswali

i. Hali ya mtu kuwa na moyo wa kuipenda na hata kuwa tayari kuifia nchi yake huitwa

 _____________________________________

ii. Taja viashiria viwili vinavyotumiwa na wanamichezo kuonesha uzalendo kwa nchi yao wawapo katika mataifa mengine

(a)_____________________________________

(b) _____________________________________

iii. Uzalendo haugizwi, je unatoka kwenye moyo wa raia mwenye sifa gani?

_____________________________________

iv. Serikali inahimiza uzalendo na kuzingatia maslahi ya Taifa ili kukwepa nini?

_____________________________________

v. Kuipenda nchi yako kwa moyo wako kunakuepusha na vitendo gani?

_____________________________________

DOWNLOAD | DOWNLOAD |

LEARNINGHUBTZ.CO.TZHISTORIA STANDARD FIVE EXAM SERIES 140

OFISI YA WAZIRI MKUU, TAWALA ZA MIKOA NA SERIKALI ZA MITAA

MITIHANI WA UPIMAJI NUSU MUHULA - MACHI 2026

HISTORIA YA TANZANIA NA MAADILI DARASA LA V

MUDA: SAA 1:30 

Maelekezo

  1. Karatasi hii ina sehemu A, B na C zenye jumla ya masuala manane (08).
  2. Jibu masuala yote katika nafasi iliyotolewa.
  3. Sehemu A na B zina alama ishirini (20) kila moja na sehemu C ina alama kumi (10).
  4. Maandishi yote yawe kwa kalamu ya buluu au nyeusi, isipokuwa michoro ambayo iwe kwa penseli.
  5. Vifaa vya mawasiliano na nyenzo zisizoruhusiwa haziruhusiwi katika chumba cha mtihani.
  6. Andika Namba yako ya Mtihani na maelezo mengine muhimu juu ya kila ukurasa upande wa kulia.

SEHEMU A (Alama 20)

Jibu masuala yote katika sehemu hii.

1. Kwa kila moja ya vipengee (i) - (x), chagua jibu sahihi kutoka kwa chaguzi zilizotolewa na uandike herufi yake katika kisanduku kilichotolewa.

(i) Ukoloni ni nini?

  1. Mfumo wa kujitegemea wa jamii za Kitanzania
  2. Kutawaliwa na nchi za kigeni
  3. Ushirika wa kiuchumi tu
  4. Mabadiliko ya maadili pekee
  5. Uongozi wa kijadi

 (ii) Mfumo wa mahakama wakati wa ukoloni ulikuwa unategemea nini?

  1. Sheria za kijadi za Waafrika
  2. Sheria za wakoloni kulingana na nchi yao
  3. Maadili ya jamii pekee
  4. Utawala wa wazee wa kabila
  5. Elimu ya kisasa tu

 (iii) Katika mfumo wa ulinzi wakati wa ukoloni, wakoloni walitumia nini?

  1. Jeshi la wakoloni na polisi
  2. Majeshi ya kijadi ya Waafrika
  3. Ulinzi wa jamii pekee
  4. Silaha za kisasa tu
  5. Maadili ya urithi

 (iv) Athari moja ya mifumo ya kikoloni katika maadili ya Kitanzania ni nini?

  1. Kuimarika kwa maadili ya kijadi
  2. Kupotea kwa urithi wa kiutamaduni
  3. Kuongezeka kwa ushirikiano wa jamii
  4. Kubaki kwa mamlaka za kijadi
  5. Mabadiliko ya kiuchumi pekee

 (v) Ukoloni uliathiri vipi mifumo ya mamlaka za kijadi?

  1. Uliimarisha watawala wa kijadi
  2. Uliharibu na kuwapunguza watawala wa kijadi
  3. Uliacha bila kuwagusa
  4. Ulianzisha mamlaka mpya ya kijadi
  5. Uliimarisha urithi wa jamii

 (vi) Kabla ya ukoloni, maadili ya Kitanzania yalikuwa yanategemea nini?

  1. Sheria za kigeni
  2. Urithi wa kijadi na ushirikiano wa jamii
  3. Elimu ya kisasa
  4. Utawala wa wakoloni
  5. Mabadiliko ya kiuchumi

 (vii) Wakati wa ukoloni, mfumo wa elimu ulikuwa unafundisha nini hasa?

  1. Maadili na urithi wa Kitanzania
  2. Maadili na sheria za wakoloni
  3. Ushirika wa jamii pekee
  4. Ulinzi wa kijadi
  5. Afya ya kisasa tu

 (viii) Athari ya ukoloni katika urithi wa Kitanzania ni nini?

  1. Kuimarika kwa utamaduni wa kijadi
  2. Kupotea au kubadilika kwa urithi wa kiutamaduni
  3. Kuongezeka kwa maadili ya ushirikiano
  4. Kubaki bila mabadiliko
  5. Mamlaka za kijadi kuimarika

 (ix) Mfumo wa uongozi wakati wa ukoloni ulikuwa unategemea nini?

  1. Watawala wa kijadi pekee
  2. Watawala wa kigeni na wazee wa kabila waliochaguliwa
  3. Jamii pekee bila watawala
  4. Maadili ya kisasa tu
  5. Elimu ya kijadi

 (x) Mabadiliko ya maadili wakati wa ukoloni yalikuwa yanahusiana na nini?

  1. Kubaki kwa maadili ya kijadi
  2. Kuletwa kwa maadili ya kigeni na kupotea kwa baadhi ya kijadi
  3. Ushirika wa kiuchumi pekee
  4. Ulinzi wa jamii
  5. Afya ya kisasa

2. Linganisha sehemu za mifumo ya ukoloni katika Orodha A na majukumu yake katika Orodha B kwa kuandika herufi ya jibu sahihi karibu na namba ya kipengee katika jedwali lililotolewa.

Orodha A

 Majibu

Orodha B
(i) Mahakama wakati wa ukoloni [     ]
  1. Utawala wa wakoloni na wazee waliochaguliwa.
  2. Matibabu yanayotegemea dawa za kigeni.
  3. Sheria za wakoloni na hukumu za kigeni.
  4. Jeshi na polisi wa wakoloni.
  5. Kufundisha maadili ya wakoloni
  6. Ushirika wa jamii ya kijadi
  7. Urithi wa kiutamaduni
(ii) Ulinzi wakati wa ukoloni [     ]
(iii) Uongozi wakati wa ukoloni [     ]
(iv) Afya wakati wa ukoloni [     ]
(v) Elimu wakati wa ukoloni [     ]

 SEHEMU B (Alama 20)

Jibu masuala yote katika sehemu hii.

3. Jaza mapengo kwa maneno sahihi kutoka katika kisanduku kilichotolewa.

Kisanduku: mahakama, ukoloni, maadili, mamlaka za kijadi, urithi, elimu ya kigeni, ulinzi wa wakoloni, mabadiliko, mwendelezo, athari

(i) Kutawaliwa na nchi za kigeni na kutumia mifumo yao ni ________.

(ii) Mifumo ya kiutawala wakati wa ukoloni ilijumuisha ________ na polisi wa kigeni.

(iii) Athari za ukoloni katika maadili ya Kitanzania ni kupotea kwa baadhi ya ________ wa kiutamaduni.

(iv) Ukoloni uliharibu ________ katika jamii za Kitanzania.

(v) Kabla na wakati wa ukoloni, baadhi ya maadili ya Kitanzania yalikuwa na ________ na mabadiliko.

 4. Andika SAHIHI kama kauli ni sahihi au SI SAHIHI kama si sahihi.

(i) Mifumo ya kikoloni ilileta sheria za kigeni na kuathiri maadili ya kijadi.

(ii) Ukoloni uliimarisha mamlaka za watawala wa kijadi katika jamii.

(iii) Elimu wakati wa ukoloni ilifundisha maadili ya wakoloni pekee.

(iv) Athari za ukoloni hazikuathiri urithi wa Kitanzania.

(v) Kabla ya ukoloni, maadili ya Kitanzania yalitegemea urithi wa kijadi.

 5. Eleza kwa ufupi maneno yafuatayo:

(i) Ukoloni

(ii) Mifumo ya kiutawala wakati wa ukoloni

(iii) Athari za mifumo ya kikoloni katika maadili

(iv) Mabadiliko na mwendelezo wa maadili ya Kitanzania

 6. Orodhesha mambo mawili yaliyoathiri mifumo ya kijamii wakati wa ukoloni na mawili katika athari za ukoloni katika jamii.

Mifumo ya kijamii wakati wa ukoloni:

  1. __________________________________________
  2. __________________________________________

Athari za ukoloni katika jamii:

  1. __________________________________________
  2. __________________________________________

SEHEMU C (Alama 10)

Jibu masuala yote katika sehemu hii.

7. Eleza umuhimu wa kuelewa historia ya ukoloni katika maadili ya Kitanzania. Toa hoja mbili.

8. Eleza matumizi mawili ya kufahamu athari za ukoloni katika jamii ya kisasa.

MARKING SCHEME | DOWNLOAD |

LEARNINGHUBTZ.CO.TZHISTORIA STANDARD FIVE EXAM SERIES 136

Download Learning
Hub App

For Call,Sms&WhatsApp: 255769929722 / 255754805256


RATIBA NECTA KIDATO CHA IV 2026   Matokeo Darasa VII 2025   Matokeo KIDATO CHA II 2024   Matokeo Darasa IV 2024   SECONDARY REGIONAL EXAMS   PRIMARY REGIONAL EXAMS     FORM VI NECTA REVIEWS     FORM IV NECTA REVIEWS   FORM II NECTA REVIEWS     STD VII NECTA REVIEWS     STD IV NECTA REVIEWS     SECONDARY EXAMS SERIES   PRIMARY EXAMS SERIES     PRIMARY SUBJECT NOTES     SECONDARY SUBJECT NOTES     SECONDARY TOPICAL EXAMS     SECONDARY TOPICAL QUESTIONS     PRIMARY TOPICAL QUESTIONS     PRACTICAL EXAMS & NOTES     SECONDARY REGIONAL EXAMS     DOWNLOAD SUBJECT NOTES       SCHEMES OF WORK (PRIMARY & SECONDARY)     LESSON PLAN       SECONDARY LOG BOOKS     PRIMARY LOG BOOKS     LITERARY WORKS / UCHAMBUZI VITABU     METHALI ZOTE ZA KISWAHILI     Vitendawili Vya Kiswahili   FORM VI RESULTS 2024   FORM FIVE SELECTION 2024   MATOKEO KIDATO CHA IV 2023  FORM ONE SELECTION 2024  FORM VI RESULTS 2023   Matokeo Darasa IV 2022  

WHATSAPP US NOW FOR ANY QUERY

  WhatsApp Us Now Line #1  

  WhatsApp Us Now Line #2  
GO TO NECTA EXAMS